Fot. Ewelina Karpińska-Morek

Jedna z nich znajduje się na niedbale otynkowanej ścianie. Pod cienką, a w niektórych miejscach wykruszoną warstwą tynku znajduje się coś, co wygląda na stary fresk (fragment widać z lewej strony obrazu).

Fot. Ewelina Karpińska-Morek

Porzucone na pastwę losu (a pewnie niedługo i turystów, którzy zechcą zboczyć z drogi i przywieźć z podróży nietypową „pamiątkę”) przedstawienia świętych są jedynymi twarzami, jakie można zobaczyć w promieniu kilku kilometrów.

Fot. Ewelina Karpińska-Morek

Część obrazów to reprodukcje, część – malowane na desce (zdjęcie powyżej i poniżej) charakterystyczne, choć różniące się między sobą, tradycyjne przedstawienia ikonograficzne.

Fot. Ewelina Karpińska-Morek

W kapliczce odnaleźć można przykłady ikon trynitarnych, czyli takich, które przedstawiają Ojca, Syna lub Ducha Świętego, a także mariologicznych (Matka Boska) i hagiograficznych (święci).

Poniżej na białej ścianie widać wspomniany wcześniej fresk, który prawdopodobnie przedstawia ukrzyżowanego Chrystusa.

Fot. Ewelina Karpińska-Morek

Kaplica – sądząc po jej obecnym stanie – mogła być schronieniem dla zbłąkanych wędrowców lub pasterzy. Na poniższym zdjęciu ślady bytności człowieka, który prawdopodobnie wykorzystał jedną z ikon do rozpalenia ognia.

Fot. Ewelina Karpińska-Morek

Niektóre ikony ozdobione są roślinami. Na surowych deskach wiszą materie, które kiedyś mogły służyć za obrusy bądź serwetki. Na ziemi leżą resztki świeczek.

Fot. Ewelina Karpińska-Morek

Poniżej jedna z wielu znajdujących się w tym miejscu ikon mariologicznych:

Fot. Ewelina Karpińska-Morek

I na koniec Chrystus Pantrokrator – charakterystyczny w ikonografii sposób przedstawienia Jezusa jako sędziego Wszechświata. Cechą wyróżniającą tę kompozycję są specyficznie ułożone palce prawej dłoni wzniesionej w geście błogosławieństwa oraz Pismo Święte w lewej ręce. Najczęściej księga jest otwarta, choć zdarzają się – jak poniżej – wersje z zamkniętym Pismem Świętym.

Fot. Ewelina Karpińska-Morek

A tak wygląda miejsce, w którym „mieszkają” święci. Jeśli przypadkowi goście tego zapomnianego zakątka nie zmuszą mieszkańców kapliczki do „emigracji zarobkowej”, można mieć nadzieję, że miejsce to pozostanie ciekawym zaułkiem, w którym sztuka sakralna zachowa swój surowy, prosty, ale pełen uroku charakter.

Fot. Ewelina Karpińska-Morek

"Wybuch lawy" autorstwa Edgara Muellera. Fot. lifeisreallybeautiful.com

Obraz przedstawiający wybuch lawy i wciągający nie tylko wyrwą w asfalcie, ale i kunsztem wykonawcy, został namalowany przez Edgara Muellera z okazji odbywającego się w sierpniu 2008 r. w niemieckim mieście Geldern Międzynarodowego Festiwalu Street Paintingu.

"Wodospad" namalowany przez Edgara Muellera, fot. metanamorph.com

Sam artysta skierował swoje zainteresowania na tory street artu w wieku 25 lat. Wiele podróżował po Europie, promując nowy, zapoczątkowany przez Kurta Wennera kierunek.

Mueller postawił sobie za cel popularyzowanie sztuki wielkich mistrzów. Wykonywał wierne kopie ich arcydzieł, wylewając na ulice i chodniki litry farb, bądź ścierając na nich setki pasteli.

Iluzjonistyczne malowidła powstawały u stóp „zahipnotyzowanej” widowni, a artysta próbował w ten sposób pokazać inne widzenie świata i zainteresować gapiów historią sztuki.

W kanadyjskim miescie Moose Jaw namalował w lipcu 2007 r. ”uliczną rzekę”, której wodospady wciągają bezlitośnie nieuważnych przechodniów (po lewej).

To było jedno z jego pierwszych wielkoformatowych ulicznych dzieł. Zostało namalowane z okazji festiwalu Prairie Arts.

Dzięki pomocy miejscowych artystów Muellerowi udało się stworzyć liczącą 280 m² iluzję.

Nim wykreował swój własny, niepowtarzalny styl wzorował się na malowidłach Kurta Wennera i Juliana Beevera. „Język”, jakiego używa obecnie do tworzenia gigantycznych prac, jest prostszy i bardziej graficzny.

"Szczelina lodowcowa" autorstwa Edgara Muellera, fot. metanamorph.com

Widać to szczególnie w projekcie „Szczelina lodowcowa” (na zdjęciu powyżej) , przygotowanym w 2008 r. z okazji odbywającego się w irlandzkim Dun Laoghaire Festiwalu Kultur Świata.

Złudzenie jest tak silne, że z przerażeniem patrzy się na mężczyznę zuchwale kołyszącego się na odłamku lodowca. Ale to właśnie człowiek czyni te dzieła niepowtarzalnymi, stając się kluczowym elementem trójwymiarowej scenerii, która za każdym razem nabiera innego charakteru.

Nieco inny typ „malarstwa chodnikowego” reprezentuje Kurt Wenner. To on „wynalazł” współczesne trójwymiarowe malarstwo iluzjonistyczne, tworząc swego rodzaju anamorfozy. Do imponujących malowideł, umieszczanych na chodnikach, ulicach używa głównie pasteli.

Wykonane w ten sposób prace są nietrwałe, ale artyści zdają sobie sprawę, że ich ciężka, często wielotygodniowa praca, może odpłynąć wraz z pierwszym deszczem. Te bardziej trwałe, do których używa się farb, służą często jako medium w kampaniach reklamowych i różnego typu promocjach.

Kurt Wenner kończy swoje malowidło na dworcu Waterloo Station w Londynie, fot. dailymail.co.uk

Kurt Wenner jest również architektem i wielkim pasjonatem klasycyzmu, dlatego jego dopracowane w każdym calu skróty perspektywiczne i detale architektoniczne, przerzucone na płaszczyznę, są bardzo  przekonujące.

"Sąd Ostateczny" autorstwa Kurta Wennera, fot. kurtwenner.com

Trudno się oprzeć wrażeniu, że kobieta na zdjęciu powyżej siedzi na prawdziwej sofie. W rzeczywistości miękki plusz brytyjskiej kanapy jest twardą posadzką londyńskiego dworca Waterloo Station…

Zainspirowany sztuką renesansu – freskami, rzeźbą i architekturą-  Kurt Wenner zaczął przenosić klasycystyczne wzorce do sztuki popularnej w 1982 r.

Malowidła uliczne, nazywane często anamorficznymi, iluzjonistycznymi, bądź po prostu trójwymiarowymi – szczególnie te wykonane przez Wennera, stały się bardzo cenionym, choć mniej dystyngowanym potomkiem renesansu.

Jednym z pierwszych wielkich malowideł Kurta Wennera był Sąd Ostateczny.

Dzieło to było dedykowane Janowi Pawłowi II, który w tym czasie odwiedzał włoskie miasto Mantua.

Pod nadzorem Wennera 30 najlepszych streetpainterów z całej Europy przez 10 dni malowało imponujących rozmiarów obraz.

Papież podpisał się na malowidle i ogłosił street painting oficjalną formą sztuki sakralnej.

„Dzień gniewu” autorstwa Kurta Wennera, fot. kurtwenner.com

Źródła:

Kurt Wenner – strona artysty

Edgar Mueller – strona artysty

Pictures: Artist’s amazing illusion street art

American artist transforms Waterloo station with 3D Michelangelo street art, Dailymail.co.uk

I Madonnari. Italian Street Art Festival

Polecam:

Niedzica.pl – zobacz malowidło przestrzenne na trakcie najwyższej zapory ziemnej w Polsce

Niedziczanom dziękujemy za podesłanie linka!

Chrystus z kościoła św. Marka w Krakowie ma naturalne, długie włosy. Fot. Adam Bujak, "Krzyż Polski"/Biały Kruk

Naszą wirtualną „drogę krzyżową” rozpoczynamy na Śląsku. To właśnie tutaj podczas spaceru można natrafić na jeden z kilkuset zachowanych do dzisiaj, wzniesionych w średniowieczu kamiennych krzyży pokutnych. Wiążą się z nimi mroczne historie zabójstw…

Krzyż pokutny, fot. A. Bujak

Stawiano je tam, gdzie życzyła sobie tego rodzina zamordowanego – często w miejscu zbrodni. Zdarzało się, że na takim krzyżu dodatkowo wyryte było narzędzie, jakiego użył zabójca.

Był to jeden z elementów kary za dokonany czyn, a kara zależała od zasobności portfela – bogatsi odbywali pielgrzymki pokutne i fundowali kapliczki, a uboższym zostawało leżenie krzyżem przez kilka niedziel z rzędu podczas mszy św.

Te kamienne krzyże są pierwszymi oznakami zmian w kulturze prawnej i relacjach społecznych, gdzie w miejsce zemsty zaczęło pojawiać się przebaczenie.

Karawaki choleryków

Wiara w moc krzyża umacniała się szczególnie w XII wieku. Było to widoczne w miejscach, w których niegdyś sprawowano kulty pogańskie, i gdzie istniało zagrożenie ze strony sił diabelskich (patrz kościół i klasztor na górze Ślęża).

Golgota Beskidzka, stacja XI. Fot. Adam Bujak, "Krzyż Polski"/Biały Kruk

Krzyż miał również chronić wsie przed morowym powietrzem, czyli wszelkimi zarazami. Stał się talizmanem, który w formie medalików noszono na szyi, by uniknąć choroby. Symbol ten – w wersji zbliżonej do krzyża patriarchalnego, czyli z dwoma ramionami – stawiano nie tylko na wjazdach do miast i wsi, ale również przy cmentarzach epidemicznych, tworzonych poza murami miast.

Zniszczona podczas wojny figura Chrystusa z katedry św. Jana w Warszawie. Fot. Adam Bujak, "Krzyż Polski"

Na takich terenach powstały później pola uprawne i osiedla mieszkaniowe. Jeśli więc trafimy kiedyś na tzw. karawakę (nazwa tego rodzaju krzyża), będzie to być może w miejscu pochówku osób, które zmarły na cholerę…

Góra krzyży w Świętej Wodzie

Zatrzymajmy się na chwilę w Świętej Wodzie, która stanowi część Wasilkowa, miejscowości w województwie podlaskim. Z tym miejscem wiąże się wiele legend. Jest najbardziej znane z cudownego źródła, którego woda ma uzdrowicielską moc.

Przy sanktuarium powstała – wzorowana na litewskich Szawlach i prawosławnej Grabarce – góra krzyży. Jest ich tam dwa tysiące. Z inicjatywą postawienia ich w Świętej Wodzie wystąpił z okazji jubileuszu roku 2000 abp Stanisław Szymecki.

Duże wrażenie robi Góra Matyska. Na tym znajdującym się w pobliżu Żywa wzgórzu znajduje się bardzo nietypowa i ściągająca coraz większe tłumy Golgota Beskidzka.

Rzeźby zaprojektowane przez prof. Czesława Dźwigaja tworzą tu monumentalną Drogę Krzyżową. Na tle panoramy Beskidu Żywieckiego Jezusa przybija do krzyża robiący upiorne wrażenie szkielet… To stacja XI.

Pelikan na krzyżu i czarny Chrystus

W liczącym ponad 7 wieków kościele św. Jakuba w Toruniu (nawa południowa) znajduje się niezwykle rzadko spotykany krucyfiks mistyczny – wysokiej klasy dzieło sztuki gotyckiej z końca XIV wieku. Według wizji opisanych przez św. Bonawenturę, jest to tzw. Drzewo Życia.

Krzyż ten różni się od tradycyjnego wyobrażenia krucyfiksu. Z siedmiometrowego pnia wyrastają konary, na których ukrzyżowany jest Jezus Chrystus oraz gałęzie z 12 prorokami i cytatami z proroków na gałązkach.

Krucyfiks mistyczny z kościoła św. Jakuba w Toruniu. Na szczycie tego Drzewa Zycia znajduje się pelikan, który karmi małe własną krwią - symbol ofiary Chrystusa. Fragment zdjęcia wyk. przez Adama Bujaka, "Krzyż Polski"

Na szczycie drzewa znajduje się gotycki sześcioliść oraz pelikan. Jego obecność jest tu nieprzypadkowa. W heraldyce pelikan karmiący krwią swoje pisklęta pojawia się bardzo często. Od czasów średniowiecza jest w sztuce sakralnej symbolem najwyższego poświęcenia, utożsamianym z ofiarą Chrystusa.

W tym samym kościele, w ostatniej kaplicy nawy południowej, znajduje się tzw. Czarny Krucyfiks – słynąca łaskami figura Ukrzyżowanego z pierwszej połowy XV wieku.

Chrystus na wojnie

W katedrze św. Jana w Warszawie znajduje się zniszczona podczas wojny figura Chrystusa. Na czarnym krzyżu wisi ciało z klatką piersiową podziurawioną od kul i nogami rozerwanymi przez pociski. Ten uszkodzony krucyfiks jeszcze silniej oddziałuje na wyobraźnię i – gdyby nie jego historia – można byłoby pomyśleć, że to interpretacja męczeńskiej śmierci w wydaniu współczesnego artysty.

W innej stołecznej świątyni – kościele św. Marcina – odnajdziemy podobny przykład uszkodzonej figury rozpiętego na krzyżu Chrystusa. Paradoksalnie efekt jest o wiele ciekawszy, niż ten pierwotny, sprzed Powstania Warszawskiego. Figura wygląda bardzo symbolicznie. Dolna, zachowana część ciała, w zestawieniu z górną – bardziej ulotnym obrysem sylwetki Chrystusa – stały się w moim odczuciu jednym z najciekawszych przedstawień zapowiedzi Zmartwychwstania.

Zniszczona podczas Powstania Warszawskiego rzeźba ukrzyżowanego Chrystusa z kościoła św. Marcina w Warszawie. Fot. Adam Bujak, "Krzyż Polski"

Źródła:

Adam Bujak, ks. prof. Waldemar Chrostowski, Leszek Sosnowski, Krzysztof Ożóg, prof. Andrzej Nowak, kard. Stanisław Nagy, „Krzyż Polski”, tomy I-IV, Wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2010.

Więcej zdjęć zagadkowych polskich krzyży – w tym Chrystusa z naturalnymi włosami, klatką piersiową podziurawioną od kul, rozdarty Pomnik Tysiąclecia i krzyż z wioseł – zobaczycie w galerii zdjęć.

"Madonna z Dzieciątkiem w otoczeniu aniołów", Jean Fouquet

Historia tego obrazu, jak i pierwowzorów postaci, stanowią dość brudny labirynt relacji między władcą, skarbnikiem i wspólną kochanką. Bo oto pojawia się teza, że twarzy i ciała użyczyła Madonnie metresa króla Karola VII – Agnès Sorel, która była również kochanką fundatora dyptyku – Stefana Chevaliera (skarbnika i sekretarza króla).

Druga część Dyptyku z Melun przedstawia fundatora Stefana Chevaliera i św. Stefana, fot. backtoclassics.com

Uwagę przykuwa bogaty i modny ubiór – suknia podkreślająca talię i dekolt. W tym czasie tak właśnie zaznaczano dostojeństwo boskich postaci – ale w tym wizerunku jest coś wyzywającego. Jasna cera, krwawe usta i odsłonięta lewa pierś. Charakterystyczny jest również wzrok skierowany w podłogę. Lekceważenie czy wstyd?

W wizerunkach Madonny z Dzieciątkiem naga pierś nie dziwi (dalej w tekście przytoczę inne przykłady). Jest symbolem macierzyństwa. Ale na tym obrazie może być odczytana wspak. W sztuce chrześcijańskiej lewa strona jest zwykle przeznaczona dla potępionych i grzesznych (zwróćcie uwagę na to, w jakich konfiguracjach ustawiane są postaci wokół Jezusa lub sceny sądu ostatecznego) . Jeśli więc uznamy to za trop, to odsłonięta lewa symbolizuje raczej erotyczne, a nie święte oblicze kobiety.

Podczas poszukiwania informacji (również plotek) na temat tego obrazu, znalazłam bardzo ciekawy esej Anjela Lertxundi – najczęściej tłumaczonego pisarza tworzącego w języku baskijskim. Jeśli ktoś może sobie pozwolić na dłuższą lekturę, to polecam.

Lertxundi zwraca uwagę na wzrok wszystkich zamieszczonych na obrazie postaci: każda patrzy w innym kierunku, ale żadna nie patrzy na Dzieciątko – nawet matka. Co jeszcze ciekawsze, te spojrzenia są puste. Jedyną osobą, która patrzy i coś widzi, jest dziecko sięgające wzrokiem poza obszar malowidła.

Obrazy, tak bardzo różniące się między sobą stylem, ale tworzące jeden dyptyk, zostały rozdzielone i przebywają w różnych muzeach.

Powód tego rozwodu jest tematem licznych spekulacji. Lertxundi, poszukukąc rozwiązania zagadki, przytacza w swoim tekście rozmowę z pracownikiem muzeum, który rzuca pisarzowi enigmatyczną podpowiedź: „Oni ją otruli”. Chodzi oczywiście o kochankę króla i skarbnika. Pod określeniem „oni” pracownik muzeum ukrywa postać Ludwika XI, syna Karola VII. I nie chodzi tu o ostrzeżenie dla metres władcy, by trzymały się od niego z daleka, bo może je spotkać podobna kara…

Portret Agnès Sorel. Fot. all-history.org

Czy przypadkiem malarz w pokrętny sposób nie pokazał tu naiwności króla wierzącego w oddanie kochanki i dlatego obrazy rozdzielono, by ukarać zdrajców? Rozwiązanie zagadki jest o wiele bardziej oczywiste – wystarczy się zastanowić nad tym, czyje dziecko siedzi na kolanach „bezwstydnej madonny”.

Czyżby to był syn kochanki króla i jego skarbnika, a fundatora obrazu? I jeśli tak, to syn króla z prawego łoża miał motyw, by ukarać metresę za konkurencję, jaką wydała na świat. Nomen omen – syn z lewego łoża wykarmiony lewą piersią;)

I na kogo może patrzeć dziecko, jeśli nie na swojego ojca z drugiego obrazu?

Pomijając style, w jakich zostały namalowane obrazy kompletnie do siebie nie pasujące (oczywiście poza fabułą) – surrealistyczno-gotycka Madonna jest tutaj częścią dominującą nad renesansowym wnętrzem z fundatorem i towarzyszącym mu św. Stefanem.

W historii sztuki tych przedstawień Matki Boskiej z Dzieciątkiem jest całe mnóstwo. Żeby to jakoś ogarnąć, wybrałam te (subiektywnie rzecz biorąc) najbrzydsze – będzie łatwiej je zapamiętać:)

Hugo van der Goes na swoim obrazie postarzył Madonnę, nie oszczędzając Dzieciątka, które leży w pozie poskręcanego starca. Maryja z trupiobladą twarzą i spracowanymi rękoma spogląda na dziecko, jakby je żegnała.

Nie ma tu mistycyzmu i radości, która zwykle takim powitalnym scenom towarzyszy…

"Pokłon pasterzy", Hugo van der Goes (naśladowca). Fot. slaskiekolekcje.eu

Madonna Durera z płaską, pokaźnych rozmiarów twarzą i dziwnie utuczonym Dzieciątkiem pokazującym, co ciekawe, środkowy palec – jest w tym rankingu jedną z faworytek do tytułu najbrzydszych.

Fragment obrazu "Madonna z Dzieciątkiem" Albrechta Durera. Fot. Agencja FORUM

Madonna z malowidła Fra Filippo Lippi ma dość niefortunny grymas zdziwienia, odbiega myślami gdzieś daleko, podczas gdy malec usadowiony na kolanach hipnotyzuje poważnym, dość rezolutnym, choć przejmująco smutnym spojrzeniem.

"Madonna z Dzieciątkiem i dwoma aniołami", Fra Filippo Lippi (ok. 1437 r.). Fot. frafilippolippi.org

Gerard David obnażając prawą pierś – choć dość nietrafnie umiejscowioną i zniekształconą – zwraca uwagę na macierzyństwo.

"Madonna z Dzieciątkiem", Gerard David. Fot. lib-art.com

Tu, dla odmiany, pierś lewa – choć nie jest to do końca jasne, bo umiejscowienie na środku klatki piersiowej, budzi pewne wątpliwości. Madonna w wydaniu Boutsa również postarzona; Dzieciątko – co jest nietypowym zjawiskiem w sztuce sakralnej tego okresu – z radosnym obliczem.

Fragment obrazu "Madonna z Dzieciątkiem", Dirk Bouts. Fot. thebeckoning.com

Do sztuki sakralnej zwykle podchodzi się z pewnym dystansem, rezerwując dla niej obszar religijności. Tymczasem w tych pozornie nudnych multiplikacjach Matki Boskiej z Dzieciątkiem można odnaleźć wiele tajemnic, które po kryjomu przemycają je ze sfery sacrum do profanum.

Zobacz również: Najbrzydsze Dzieciątka Jezus

Źródła:

Anjel Lertxundi, Madonna’s left breast, „An Anthology of Basque Short Stories” (2004), University of Nevada Press

Virgin and Child (Melun diptych) – artbible.info

Jutta Seibert, Leksykon sztuki chrześcijańskiej (hasło: prawa i lewa strona); opoka.org

Jak daleko może się posunąć artysta przedstawiający Madonnę z Dzieciątkiem? Okazuje się, że fantazja niektórych malarzy wykraczała daleko poza granice przyzwoitości, a wyobrażenia Dzieciątka Jezus meandrowały dość swobodnie, tworząc gigantyczne zakola interpretacyjne: od dziecka z twarzą starca, ciałem schorowanego otyłego człowieka, czy postaci przypominającej bardziej tolkienowsko-jacksonowskiego Golluma.

Fragment obrazu Jana van Eycka "Madonna kanclerza Rolin" (1435 r.)

Oto subiektywny (co szczególnie podkreślam) ranking najbrzydszych Dzieciątek. Na Madonny przyjdzie pora.

1. Jezus z obrazu „Madonna kanclerza Rolin” – Jan van Eyck (powyżej)

Obraz ten powstał na zamówienie burgundzkiego kanclerza – Nicolasa Rolin, który został także uwieczniony na malowidle. Jan van Eyck nie powstrzymał się od wymierzenia w swojego „chlebodawcę” ostrza ironii, ukazując go jako bezwzględnego pyszałka patrzącego, owszem, na Matkę Boską z Dzieciątkiem, ale jakby gardzącego ich majestatem.

Wątpliwa pobożność fundatora zdaje się tu nie być żadną tajemnicą.

Na drugim planie jest godny uwagi pejzaż – tętniące życiem miasto, zatłoczony most, wysepka i barki. Inny świat – gwarny i doczesny.

2. Jezus z obrazu „Madonna kanonika van der Paele” – Jan van Eyck

Fragment obrazu "Madonna kanonika van der Paele" Jana van Eycka

Matka Boska z pogardą spogląda na zleceniodawcę – kanonika Jorisa van der Paelem, którego van Eyck przedstawił jako nadętego starca, nie darując mu ani jednej zmarszczki, brodawki i potężnej łysiny.

Z obrazu wieje egzotyką. Mały Jezus trzyma w ręce papużkę i bukiet kwiatów.

Obraz jest utrzymany w konwencji „Madonny kanclerza Rolin” – nie tylko, jeśli weźmiemy pod uwagę kompozycję, ale przede wszystkim pogardliwe przedstawienie zleceniodawcy…

3. Jezus z obrazu „Święta Rodzina” Martina Schongauera

Fragment obrazu "Święta Rodzina" Martina Schongauera (1475-80)

Madonna karmi Dzieciątko winogronami. Owoce te są symbolem Eucharystii – czyli zapowiedzią śmierci Jezusa.

Twórczość Martina Schongauera, niemieckiego malarza i rytownika, pozostaje pod wielkim wpływem Rogera van der Weydena.

4. Jezus z obrazu „Madonna z motylami” Jeana Malouela

Fragment obrazu "Madonna z motylami" Jeana Malouela (1412 r.)

Madonna z Dzieciątkiem to jeden z najczęściej podejmowanych w malarstwie (i rzeźbie) tematów. Postaci zwykle przedstawiane są w otoczeniu symboli. Jabłko to symbol panowania, ale także zbawienia; kiść winogron – śmierci, jaskółka – zmartwychwstania, a krzyż – męczeństwa.

Najczęściej są to obrazy pełne macierzyńskiego ciepła lub pełnego powagi majestatu, a przedstawiane postaci – wyidealizowane. Zdarza się jednak, że malarze robią niewinny skok w bok i – unikając odbitek z ugłaskanej sztampy – wprowadzają zamęt do przyjętych od wieków wyobrażeń świętych.

5. Jezus z obrazu „Madonna z Dzieciątkiem” Albrechta Durera

Fragment obrazu "Madonna z Dzieciątkiem" Albrechta Durera. Fot. Agencja FORUM

ŹRÓDŁA:

Van Eyck, Klasycy sztuki, „Rzeczpospolita”

„Dzieciątko Jezus w sztuce” (Przewodnik Katolicki)

Madonna w sztuce